1. روستاگل
  2. /
  3. نشو و نما

زیتون

2022 Apr

زیتون

نماد صلح یا پیروزی است،گیاهی گلدار،همیشه سبز با طول عمری بالا که حتی با از بین رفتن ریشه‌اش، دوباره توسط پاجوش ها احیا میشود

زیتون
(به انگلیسی: Olive)
(نام علمی: Olea europaea)
شامل تقریباً ۲۰ گونه درختان کوچک از خانواده زیتونیان بوده و در جهان کهن از حوزه دریای مدیترانه، شمال آفریقا، جنوب شرقی آسیا، شمال تا جنوب چین، اسکاتلند و شرق استرالیا پراکندگی گسترده‌ای داشته‌اند.
درخت زیتون از خانواده گیاهان Oleaceae محسوب می‌شود. جالب است بدانید که این گیاهان تنها درختان بومی حوضه مدیترانه هستند و بیش از هزاران سال است که توسط انسان‌ها کشت می‌شوند.
درخت زیتون همیشه سبز است و عمر زیادی دارد و می توان آن را دارای عمر جاویدان هم دانست زیرا با از بین رفتن ریشه آن، دوباره توسط پاجوش ها احیا می شود.میوه این گیاه یک شفت است.
از نظر ظاهر درختان زیتون تفاوت زیادی با یکدیگر دارند و از درختچه تا درختی بلند بین آنها مشاهده می‌شود.
اهمیت این درختان به تولید میوه و روغنی است که از آن می‌گیرند. زیتون و روغن زیتون با داشتن ارزش غذایی فوق العاده خود، می‌توانند در کنار بسیاری از غذاها مصرف شوند و باید گفت که در بسیاری از کشورها از آمریکای جنوبی گرفته تا چین و استرالیا، تولیدات این درخت طرفدار بسیاری دارد.
از طرف دیگر این درختان، چوب بسیار باکیفیتی هم دارند؛ به عنوان مثال تعدادی درخت زیتون در کشور پرتغال است که نزدیک به 3500 سال قدمت دارند. تصویر نمادین زیتون را هم نباید فراموش کرد. شاخه‌های زیتون با نوع رویش خود سالهاست که اهمیت معنوی پیدا کرده و نمایانگر شکوه و صلح هستند.

خصوصیات
درختان زیتون حتی زمانی که هرس نشده‌اند رشد آزادانه‌ای دارند و دارای رشد بسیار آهسته‌ای هستند. اما هنگامی که امکان رشد طبیعی را در طول چند سال پیدا می‌کنند، گاهی قطر تنه آن‌ها به میزان چشمگیری افزایش می‌یابد. دوکاندول محیطی بیش از ۱۰ متر (۳۳ پا) را به ثبت رسانده که احتمال می‌رود عمر آن به چند قرن برسد. قدمت بعضی از درختان زیتون ایتالیا را به اولین سال‌های امپراتوری یا حتی روزهای جمهوری روم نسبت می‌دهند؛ اما همیشه سن چنین درختان باستانی در زمان رشد مورد تردید قرار می‌گیرد و شناسایی آن‌ها با توصیفات قدیمی هنوز دشوارتر است. درختان تحت پرورش به ندرت به ارتفاع بیش از ۱۵ متر می‌رسند (۵۰ فوت) و معمولاً در فرانسه و ایتالیا به وسیله هرس کردن‌های زیاد به ابعادی بسیار محدودتر منحصر می‌شوند. چوب آن که به رنگ زرد یا قهوه‌ای مایل به سبز روشن است اغلب با ته‌رنگ تیره‌تری رگه‌دار شده‌است و بسیار سخت و متراکم است. چوب آن برای قفسه‌سازان و خراطان تزئینی بسیار باارزش است. از چوب درخت زیتون زغال چوب نیز تهیه می‌شود.
درختان زیتون کاملا مقاوم هستند و این ویژگی را به لطف ریشه‌های محکم خود به دست آورده‌اند. ریشه در این گیاهان کم عمق، اما کاملا پهن و گسترده با یک پایه بنیادی قوی است. بیشتر اوقات این ریشه‌ها در خاک دوانده می‌شوند؛ اما ممکن است گاهی هم آنها را در سطح زمین ببینید. آنها به ثبات درخت کمک می‌کنند و بیشترین میزان جذب آب را دارند.
ریشه عمودی، یکی از ویژگی‌های درختان خاصی است که آنها را به هویج شبیه می‌کند؛ این ریشه‌ها بسیار بزرگ هستند و تعداد آنها کم است و به صورت عمودی در دل خاک رشد می‌کنند. درنتیجه می‌توانند یک پایه ثابت و مقاوم برای درخت ایجاد کنند؛ به طوری که حتی در شرایط خشکسالی امکان جذب رطوبت توسط این ریشه‌ها وجود دارد.

شکل تنه درخت زیتون خیلی نامنظم است یعنی تنه درخت صاف و عمودی رشد نمی‌کند و اغلب برجستگیها و غده‌هایی روی تنه و شاخه‌های آن مشاهده می‌شود. تنه درختان زیتون معمولا به شکل گسترده با کمی پیچ و تاب رشد می‌کند. این تنه‌ها می‌توانند یک تا چند ساقه داشته باشند که در سطح زمین به یک تنه می‌رسند. درختانی که به صورت طبیعی رشد می‌کنند اغلب ساقه‌های گسترده‌تر و با پیچ و خم بیشتری دارند. اما با مراقبت از الگوی رشد می‌توان شکل آنها را گرد و جذاب کرد.
درخت زیتون چوب سخت، رنگ زرد توام با خطوطی به رنگ قهوه ای دارد و چون جلا پذیر است از آن در تهیه اشیا چوبی ظریف استفاده به عمل می آید.

برگ درخت زیتون باریک و سبز تیره و ضخیم بوده و روی برگ درخت زیتون صاف است ولی قسمت زیرین برگ کرک هایی وجود دارد که نقش کرکها در برگ ها جلوگیری از تبخیر آب در موقع گرما و خشکی هوا می‌باشد. گل زیتون دارای چهار گلبرگ و دو پرچم است و گل آذین آن خوشه‌ای است. تعداد گل در هر خوشه و همچنین در تمام درخت خیلی زیاد است

آب و هوای مناسب
درخت زیتون سازگاری خوبی با اقلیم های مدیترانه ای و شبه مدیترانه ای دارد. بهترین رشد درخت زیتون در مناطقی است که زمستان های معتدل و تابستان های گرم و خشک و طولانی دارند. گیاهان جوان تر زیتون تحمل کمتری نسبت به سرما و یخبندان دارند این درختان دمای منهای 9 درجه را می توانند تحمل کنند که این میزان برای درختان بالغ منهای 12 درجه است

خاک مناسب

خاک مناسب زیتون، خاک های قلیایی هستند. خاک های لومی شنی هم می توانند شرایط خوبی را برای رشد مطلوب زیتون فراهم کنند. عمیق بودن خاک هم تاثیر مثبتی بر رشد زیتون دارد. زیتون به شوری خاک مقاومت متعادلی دارد (3 گرم در هر لیتر را تحمل می کند)

هرس و آبیاری
در چهار سال نخست شاخه های جانبی که اندازه ای کمتر از 90 سانتی متر دارند باید هرس شوند. خاک مرطوب نگهداری می شود اما آبیاری بیش از حد می تواند به درخت آسیب برساند. درختان بالغ تحمل خشکی را دارند اما درختان جوانتر به آب و نور کافی نیاز دارند.

گل‌ها
دو نوع گل مختلف در این درختان وجود دارد. گل‌های نر، گرده تولید می‌کنند و گل‌هایی که به آنها perfect می‌گویند هر دو ویژگی نر و ماده را دارند. گل‌های نر به رنگ زرد / سفید هستند؛ در حالی گل‌های نرماده رنگ سبز / زرد دارند. این گل‌ها 4 گلبرگ ساده و پرچم‌های زرد روشن دارند.

گل‌ها به صورت خوشه‌ای می‌رویند و یک درخت می‌تواند هر دو نوع گل را داشته باشد. گل‌هایی که دارای خصوصیات جنسی نرماده هستند، توسط حشراتی مانند زنبور عسل یا از طریق باد گرده افشانی می‌شوند.

میوه
زمانی که گل بارور می‌شود، میوه‌ای به شکل آلو تولید می‌شود. این میوه کوچک بوده و هسته‌ای در مرکز آن قرار دارد که آن را زیتون نامیده‌اند. زمانی که میوه‌ها در طبیعت رشد کنند، نسبت به زمانی که به شکل تجاری تولید می‌شوند، معمولا گوشت کمتری داشته و کوچک‌تر هستند.
میوه زیتون به شکل بیضی است و پوستی نازک با بافت گوشتی ضخیم دارد. این میوه‌ها می‌توانند به رنگ سبز یا بنفش باشند. زیتون‌های سیاه در واقع با رنگ مصنوعی تولید شده‌اند.

نگهداری و تکثیر
درخت زیتون از راه‌های مختلفی تکثیر می‌شود اما معمولاً روش قلمه زدن یا خوابانیدن شاخه ارجح است. این درخت در خاک‌های مساعد به آسانی درخت بید ریشه می‌کند و زمانی که قطع شود، مکنده‌ها را از ریشه جدا می‌کند. شاخه‌های مختلف این درخت را به اندازه‌های چند سانتی‌متری برش می‌دهند و به صورت نسبتاً عمیقی در زمین‌های کود داده شده می‌کارند. قطعات کوچک‌تر را گاهی اوقات به‌طور افقی داخل شیارهای کم‌عمقی قرار می‌دهند که اگر با چند سانتی‌متر خاک پوشیده شوند، به سرعت جوانه‌هایی شبه‌مکنده روی آن‌ها ظاهر می‌شود.

در یونان و جزایر آن پیوندزدن درختان اهلی با انواع وحشی عملی متداول است. در ایتالیا جوانه‌های جنینی، که برجستگی‌های کوچکی را روی شاخه به وجود می‌آورند، را به دقت جدا کرده و زیر خاک می‌کارند (که درآن‌جا می‌توانند رشد کنند). این جوانه‌های جنینی خیلی زود جوانه‌های قوی‌تری را تشکیل می‌دهند. بعضی اوقات شاخه‌های بزرگ‌تر را می‌برند و با این کار شاخه‌های جوانی به دست می‌آید. هم‌چنین گاهی مواقع زیتون از دانه رشد می‌کنند؛ برای این کار غلاف‌های روغنی را به منظور تسریع در رشد ابتدا در آب گرم یا در محلول‌های قلیایی خیس کرده و نرم می‌کنند.

در مشرق زمین کشاورزان به درختان زیتون توجه زیادی نمی‌کنند و شاخه‌ها بی آن‌که به وسیله چاقوهای هرس‌کاری کوتاه شوند، آزادانه رشد می‌کنند. با این همه در دوران خشکسالی طولانی و برای حفظ محصول باید آب لازم را تأمین کرد. این بی‌توجهی به کشت زیتون موجب می‌شود تا درختان در فواصل سه یا چهار سال محصول باردار بدهند؛ بنابراین اگرچه رشد وحشی از نظر ایجاد منظره زیبا مورد توجه است، این کار در زمین‌های مناسب و اقتصادی توصیه نمی‌شود. در نواحی مانند لانگیدوک و پروونس که در کشت این میوه دقت زیادی می‌شود، آن‌ها را در ردیف‌هایی با فواصل معین می‌کارند که این فاصله‌ها بر حسب گونه زیتون متفاوت است. درختان هرس شده و شاخه‌هایی که در سال گذشته دارای شکوفه بودند، حفظ می‌شوند و به منظور چیدن آسان میوه‌ها، نوک درخت را کوتاه نگه می‌دارند. هدف هرس کنندگان ایجاد شکلی گنبدی یا گرد برای درخت است.

گاهی اوقات فضای بین درختان را کود یا مواد نیتروژنی دیگری می‌ریزند. در فرانسه استفاده از کهنه‌های مندرس پشمی برای این کار مورد توجه قرار دارد. گاهی محصولات سالانه متنوعی در این ردیف‌ها کشت می‌شوند. در کالابریا حتی گندم را با این روش می‌کارند. اما درختانی که در طول سال فاقد برداشت دوباره هستند، برای این کار مناسب‌ترند. اخیراً گونه‌ای درخت کوتاه و پربار با میوه‌های سبز در مناطق خاصی مخصوصاً در آمریکا مورد توجه قرار گرفته که گفته می‌شود در این کشور یک محصول دو یا سه فصل بعد از کاشت تولید می‌شود. انواع معمولی قبل از گذشت پنج تا هفت سال از کاشتن قلمه‌ها، در زمین‌های زیتون برای پرورش‌دهندگان، سودمند نخواهند بود.

جدای خساراتی که بر اثر آب و هوا یا آفات آلی به زیتون وارد می‌شود، این میوه حتی در پرورش‌های بسیار دقیق هم در خطر است و درختان پرورش‌نیافته بزرگی که در ایتالیا و اسپانیا دیده می‌شوند، میزان درآمد خاصی را که موسسات برای پرورش‌دهندگان نسبت می‌دهند، حاصل نمی‌کنند. این درختان پیر اغلب محصول فراوان دارند اما به ندرت در دو سال متوالی این اتفاق می‌افتد و در بسیاری از موارد در ششمین یا هفتمین فصل می‌توان انتظار یک برداشت پربار را داشت.

زمانی که این میوه می‌رسد، پرورش‌دهندگان دقیق، آن را با دست چیده و برای انتقال به کارخانه درون پارچه یا سبدهایی می‌گذارند. اما در بسیاری از نواحی اسپانیا و یونان و به خصوص در آسیا، زیتون‌ها را با استفاده از اشیاء بلند یا با تکان دادن شاخه‌ها می‌چینند یا حتی اجازه می‌دهند تا آن‌ها به‌طور طبیعی روی زمین بیفتند تا وقتی که مالکان به راحتی اجازه جمع‌آوری آن‌ها را بدهند؛ بیشترین علت نامرغوبی روغن زیتون مربوط به بی‌دقتی مالکان درخت‌هاست. برداشت این محصول در جنوب اروپا در ماه‌های زمستان انجام شده و تا چند هفته ادامه می‌یابد؛ اما این زمان در هر کشور و نیز با هر فصل و نوع برداشت متفاوت می‌شود.
مقدار روغن موجود در زیتون بیشتر به نوع میوه بستگی دارد؛ معمولاً پیرابر گیاه از ۶۰ تا ۷۰ درصد محصول می‌دهد. در دوران باستان پرورش‌دهندگان زیتون معتقد بودند اگر این گیاه را به فاصله بیش از چند لیگ از دریا بکارند، گیاه موفقی نخواهد بود (تئوفراستوس طولی حداقل حدود ۵۵۵۰۰ متر را معین می‌کند). اما تجربیات جدید این نظر را تأیید نمی‌کند و اگرچه ساحل مزیتی دارد اما زیتون مدت‌های طولانی در نواحی بسیار دوری داخل کشورها کاشته شده‌است. ظاهراً خاک‌های دارای کلسیم اگرچه خشک و ضعیف باشند، برای رشد سلامت این گیاه بسیار مناسب است. اگرچه این گیاه درصورت زهکشی خوب در هر نوع خاک سبک و حتی در خاک‌های رسی پرورش می‌یابد. اما همان‌گونه که پلینی اظهار می‌کند، این گیاه در خاک‌های غنی بیشتر مستعد بیماری است.

در برخی سال‌ها زیتون در معرض حمله آفات گوناگونی است. یک عامل قارچی در چند فصل پربار تمام درخت را فراگرفته و خسارت شدیدی را به باغ وارد می‌کند. گونه‌ای از گوییزه‌ها به نام Pseudomonas savastanoi به شکل غده در شاخه‌ها رشد می‌کند و کرم‌های پلک بالی از گل‌ها و برگ‌ها تغذیه می‌کنند. در حالی که خسارت اصلی بر اثر حشراتی است که به میوه حمله می‌کنند. در فرانسه و شمال و مرکز ایتالیا درختان زیتون گاهی اوقات از سرما رنج می‌برند؛ در اوایل قرن هجدهم بسیاری از درختان بر اثر سرمای بسیار شدید و غیرعادی کنده شده و بر زمین افتادند. بادهای شدید و باران‌های مداوم در خلال فصل برداشت نیز موجب آزار میوه می‌شود.
آفات درخت زیتون:
از جمله آفات مهم زیتون كه در ایران شناسایی شده است میتوان شپشک سیاه زیتون، پروانه برگخوار (جوانه خوار) زیتون، پروانه چوبخوار زیتون، كنه گالی زیتون و مگس میوه زیتون اشاره کرد. از بیماریهای مهم زیتون میتوان پژمردگی ورتیسیلیومی زیتون، بیماری لكه طاووسی زیتون و بیماریهای پوسیدگی قلمه های ریشه دار و نهال جوان زیتون نام برد.

انواع درخت زیتون:
درخت زیتون ارقام و واریته های مختلفی دارد که عبارت اند از:

زیتون Arbequina:

زیتون Arbequina بهترین رقم زیتون برای تهیه کنسرو به شمار می رود که بومی مناطقی از کاتولنیا اسپانیا است. میوه کوچکی با ظاهر گرد و کروی کشیده به رنگ قهوه ای روشن با بافتی سفت و طعمی ملایم تولید می کند.

زیتون Mission:

زیتون Mission نسبت به سرما مقاوم است که در اصل بومی کشور اسپانیا است، میوه این گیاه به رنگ سبز است که خواص بسیاری دارد. طعم دلچسبی دارد و در بیشتر مناطق رشد و از باردهی مطلوبی برخوردار است.

زیتون Picholine:

زیتون Picholine بهترین رقم برای تولید کنسرو محسوب می شود که طعمی ترد و تند دارد. این نوع زیتون برای میان وعده مناسب است که در پخت و پز از آن استفاده می کنند، برای تهیه روغن مناسب است. توجه داشته باشید که برای تازه خوری و کنسرو این نوع زیتون را زمانی که به رنگ سبز برداشت می کنند ولی اگر چنانچه قصد شما تولید روغن است باید بگذارید تا زیتون به رنگ سیاه تبدیل شود.
زیتون Frantoio:

زیتون Frantoio بهترین رقم برای تولید روغن زیتون به شمار می رود که از رشد سریعی برخوردار است. شاخ و برگ نقره ای مانندی دارد. باردهی خوبی دارد و از طعم دلچسبی برخوردار است.

زیتون ایتالیایی اسکولانا:

زیتون ایتالیایی اسکولانا یک رقم تجاری محسوب می شود که وزن میوه آن در حدود 10 گرم است که با نام چشم طاووس نیز شناخته می شود. دارای 13 درصد روغن است و از باردهی مطلوبی برخوردار است.

زیتون الک ترکیه:

زیتون الک ترکیه از گونه های وارداتی به شمار می رود که بومی کشور ترکیه است که میوه درشت و پر روغنی را تولید می کند به همین دلیل علاوه بر تازه خوری برای تهیه روغن نیز بهترین رقم به شمار می رود. نسبت به سرما مقاوم است به همین دلیل در بیشتر مناطق رشد می کند.

زیتون ماری:

زیتون ماری ظاهری بیضی و کشیده دارد که در بیشتر مناطق رشد می کند. دارای شاخه های عمودی شکلی است. از باردهی خوبی برخوردار است که از میوه آن استفاده های مختلفی می کنند.
زیتون شنگه:

زیتون شنگه میوه بیضی شکلی تولید می کند که بسیار پربار است که برای تهیه کنسرو از آن استفاده می کنند. عطر و طعم دلچسبی دارد.

زیتون سیاه:

زیتون سیاه با قدرت رشد متوسط از ارقام تجاری به شمار می رود، این رقم زود بازده است و از معروفترین زیتون های پرورشی محسوب می شود. خواص بسیاری دارد.

زیتون مانزانیلا:

زیتون مانزانیلا باردهی خوبی دارد و از ارقام تجاری به شمار می رود. میوه گرد و کروی کشیده ای به رنگ سبز در سایز درشت تولید می کند که بسیار گوشتی است و طعم دلچسبی دارد. باردهی خوبی دارد.

زیتون آمفیسا:

زیتون آمفیسا با نام علمی Amfissa میوه ای به رنگ بنفش قهوه ای تولید می کند. عطر و طعم دلچسبی دارد و دارای خواص بیشماری است که در بیشتر مناطق رشد می کند. رشد سریعی دارد که پس از گذشت سه تا چهار سال شروع به باردهی می کند.

زیتون Nocellara del belice:

زیتون Nocellara del belice نوعی زیتون ایتالیایی است که عطر و طعم ملایمی دارد، بهترین زیتون سفره ای جهان شناخته می شود، این درخت مقاومت خوبی در برابر آفات و بیماری ها دارد و دارای تاجی متراکم است.

زیتون Gordel sevillano:

زیتون Gordel sevillano نوعی زیتون سفت و چاق محسوب می شود که یک میان وعده برای خودش به شمار می رود. بسیار گوشتی و نرم است. ظاهری جذاب همچون بید دارد. باردهی مطلوبی دارد و در بیشتر مناطق رشد می کند.

زیتون کالاماتا:

زیتون کالاماتا با نام علمی Kalamata نوعی زیتون محبوب یونانی به شمار می رود که پوست براقی به رنگ بنفش تیره دارد، عطر و طعم دلچسبی دارد.
کاشت نهال زیتون:
کاشت نهال زیتون از آبان تا فروردین ماه در استان امکان پذیر می باشد در مناطقی که زمستان معتدل دارند بهتر است زودتر اقدام به درخت کاری شود و در نقاط سردتر بایستی پس از برطرف شدن سرما اقدام به کاشت نمود.

کاشت زیتون در خانه چطور است:
با کاشت درخت زیتون نماد صلح را در خانه‌تان داشته باشید.
کاشت درخت زیتون از طریق کاشت هسته آن انجام می شود، اگر برای کاشت آن در منزل اقدام می کنید باید حداقل یک بالکن و یا یک فضای پر نور و آفتاب گیر داشته باشید، و علاوه بر این باید به شرایط آب و هوای منطقه ای که در آن زندگی می کنید هم توجه کنید سپس با توجه به آن اقدام به کاشت و پرورش زیتون نمایید.نکته ای که بسیار مهم است و باید به آن توجه کنید این است حتما هسته ای که قصد کاشت آن را دارید باید کاملا رسیده و سالم باشد و همین طور باید در همان زمان از درخت کنده شود زیرا باید هسته زیتون فعال باشد تا بتواند جوانه بزند و رشد کند.

حتما باید کامل تمام گوشت زیتون را از هسته جدا کنید. بعد هسته زیتون که یک سر آن تیز است و سر دیگر آن گرد است، شما باید در این مرحله سر گرد هسته را با استفاده از یک چاقوی تیز برش دهید طوری که یک شکاف کوچک ایجاد شود، این کار باید بر روی تمام هسته ها انجام شود، بعد از اتمام کار باید دوباره تمام هسته ها را به مدت ۲۴ ساعت در آب بخیسانید.عد داخل گلدان خاک کمپوست و یک بخش ماسه درشت بریزید خاک را کمی با آب پاش مرطوب کنید و بعد هسته را تا 3 - 5 سانت داخل خاک فرو کنید. بعد روی آن را کیسه پلاستیکی بکشید و گلدان را به جایی با دمای مناسب که در بالا اشاره شد ببرید. جوانه زنی هسته زیتون تقریبا حدود ۱ ماه طول خواهد کشید. دائم به گلدان سرکشی کنید اگر نیم سانت از خاک خشک شده بود میتوانید مجددا آبیاری کنید. وقتی که متوجه جوانه زدن زیتون شدید پلاستیک را از روی گلدان بردارید و دقت داشته باشید جایی که گلدان نگهداری میشود باید گرم باشد. دائم به گلدان سرکشی کنید اگر نیم سانت از خاک خشک شده بود میتوانید مجددا آبیاری کنید. وقتی که متوجه جوانه زدن زیتون شدید پلاستیک را از روی گلدان بردارید و دقت داشته باشید جایی که گلدان نگهداری میشود باید گرم باشد.

زیتون به عنوان نماد

درخت زیتون، به ویژه شاخه زیتون، جایگاه مهمی در ذهن زنان و مردان دارد.در گذشته زیتون نه تنها نشانی از صلح بلکه نمایان‌گر ثروت و وفور کشور بود؛ حمل شاخه‌های آن در جشن‌های بزرگ یونان، افشاندن زیتون وحشی برای قهرمانان المپیک، تاج زیتون فاتحان رومی در مراسم استقبال، و مواردی که سواره‌نظام‌ها در بازدیدهای امپراتوری همانند هدیه‌های نمادین صلح بکار می‌بردند (دوران بربرها) که فقط با پیروزی حفظ می‌شدند.
تاج زیتون، شاخه‌ای از درخت زیتون است که بدور حلقه‌ای پیچیده شده و در بازی‌های باستانی المپیک یونان به قهرمان اعطا می‌شده‌است. در المپیک ۲۰۰۴ آتن سنت اهدای تاج زیتون تجدید شد و به همراه مدال طلا به قهرمانان اعطا شد.
کبوتری که یک شاخه‌ی زیتون،در منقارش باشد،به عنوان سمبل جهانی،از وحدت و صلح شناخته شده است. ریشه‌ی این سمبل،به داستان کشتی نوح برمی‌گردد.بر اساس این داستان،وقتی خشم خداوند که به صورت سیل نمود یافته بود، فروکش کرد. یک کبوتری که شاخه‌ای از زیتون،به منقار داشت،به سوی کشتی آمد که نشانه‌ی آزادی و صلح بود.
شاخه زیتون در پرچم سازمان ملل متحد نیز به عنوان نماد صلح استفاده شده‌است.
کشورهای عمده تولیدکننده زیتون
زیتون یکی از پرکشت‌ترین میوه‌های جهان است.در سال ۲۰۱۸ مساحتی نزدیک به ۱۰٫۵ میلیون هکتار زیر کشت زیتون بوده‌است که این میزان تقریباً دوبرابر مساحت زیر کشت جهانی سیب، موز یا انبه بوده‌است. تنها نارگیل و نخل روغنی سطحی بالاتر از زیتون را به خود اختصاص داده‌اند. از سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۹۸ سطح زیر کشت زیتون سه برابر شده و از میزان ۲٫۶ میلیون هکتار به ۷٫۹۵ میلیون هکتار رسیده‌است. بر اساس سازمان جهانی غذا و کشاورزی، کشورهای مدیترانه ای بیشترین تولید این محصول یعنی نزدیک به ۹۵٪ تولید جهانی آن را به خود اختصاص داده‌اند.

کشت زیتون در ایران:
درخت زیتون در رودبار
پیش از این تصور می‌شد کشت زیتون در رودبار قدمت ۸۰۰ ساله دارد اما تازه‌ترین کشفیات باستان‌شناسی در تپه باستانی کلورز بیانگر این است که کشت زیتون در این منطقه به بیش از دو هزار سال پیش بازمی‌گردد.همچنین ناصرخسرو در سفرنامه خود از وجود زیتون در منجیل و رودبار سخن گفته‌است.

محصولات زیتون:
زیتون در دستورهای غذایی متفاوتی کاربرد دارد: در مخلوط‌های نوشیدنی چاشنی معروفی برای مارتینی است. در سوسیس‌ها ممکن است در مورد استفاده قرار بگیرد و … استفاده از آن در پخت نان نیز بسیار رایج است.

زیتون پَرورده، گونه‌ای خوراک تهیه‌شده از زیتون و مواد دیگر است. زیتون پرورده ویژه گیلان است. از زیتون پرورده بیشتر به عنوان چاشنی کنار غذای اصلی استفاده می‌کنند.

روغن زیتون را از میوه درخت زیتون استخراج می‌کنند. روغن زیتون را با فشردن میوه زیتون به دست می‌آورند. روغن زیتون دارای مقدار زیادی چربی اشباع نشده‌است. روغن به وسیلهٔ خرد کردن کامل زیتون و جدا کردن روغن به وسیلهٔ روش‌های مکانیکی یا شیمیایی تولید می‌شود. این روغن به وفور در آشپزی، لوازم آرایش، دارو و صابون در قدیم به عنوان سوخت چراغ‌های روغنی استفاده می‌شود. روغن زیتون در سرتاسر جهان استفاده می‌شود، مصرف عمدهٔ آن در کشورهای حوزه مدیترانه است.

روز جهانی درخت زیتون
روز جهانی درخت زیتون در چهلمین جلسه کنفرانس عمومی یونسکو در سال ۲۰۱۹ اعلام شد و هر ساله در ۲۶ نوامبر برگزار می‌شود. از زمان‌های قدیم، نماد صلح، خرد و هماهنگی بوده است و به همین دلیل نه‌تنها برای کشورهایی که این درختان نجیب در آن رشد می‌کنند، بلکه برای مردم و جوامع در سراسر جهان مهم است. حفظ و پرورش درخت زیتون یک ضرورت رو به رشد است زیرا جهان در حال مبارزه و سازگاری با تغییرات آب‌و‌هوایی است. حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی، از جمله مناظر، در قلب مأموریت یونسکو است و گرامیداشت روز جهانی درخت زیتون، تلاش‌های پایداری زیست‌محیطی را تقویت می‌کند. هدف از روز جهانی درخت زیتون تشویق حفاظت از درخت زیتون و ارزش‌های آن است تا اهمیت اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و زیست‌محیطی آن برای بشریت درک شود. چیزهای زیادی برای یادگیری، به اشتراک گذاری و جشن گرفتن در روز جهانی درخت زیتون وجود دارد و یونسکو همه را تشویق می‌کند تا از طریق فعالیت‌های مختلف مانند مناظرات، کنفرانس‌ها، کارگاه‌ها، رویدادهای فرهنگی، ارائه‌ها یا نمایشگاه‌ها به آن بپیوندند.

خواص زیتون عبارت اند از:

پوست را جوان نگه می دارد.
مو را تقویت می کند.
باعث تقویت معده و دستگاه گوارش می شود.
یبوست و اسهال را درمان می کند.
لاغری و کاهش وزن را به دنبال دارد.
از پوکی استخوان و سرطان جلوگیری می کند.
در درمان کم خونی موثر است.
باعث بهبود سلامت چشم می شود.
سرشار از آنتی اکسیدان است.
قلب را تقویت می کند.
حافظه را تقویت می کند.

منابع:

https://www.topnaz.com/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%D8%B2%DB%8C%D8%AA%D9%88%D9%86/


https://www.chidazin.com/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%D8%B2%DB%8C%D8%AA%D9%88%D9%86/


https://www.beytoote.com/scientific/nature/planting1-olive-tree.html


https://en.wikipedia.org/wiki/Olive


https://poponik.com/olive-tree/

نویسنده:مریم پویا

دیدگاه ها
درج دیدگاه